Strona głowna / Projekty / Filozofia / Czym jest prawda? Jak określić prawdę?

Czym jest prawda? Jak określić prawdę?

 

Co to jest prawda? Czym jest prawda?W trakcie rozmowy z Tomkiem wywiązało się ciekawe pytanie „Czym dla Ciebie jest prawda?” chcąc na nie w pełni odpowiedzieć z mojego punktu widzenia, postanowiłem napisać oto ten tekst. Chciałbym też podziękować Tomkowi za bycie inspiracją do stworzenia tego oto artykułu.

 

Wiele osób w życiu codziennym mówi, że chce znać prawdę, chce, żeby inni ludzie mówili do nich prawdę i gdy kogoś oskarżamy to mówimy „Ja znam prawdę!” – choć w większości przypadków jest to nasza czysta interpretacja danych faktów, które w jakiś sposób poznaliśmy. Zobrazowałbym to tak: „Dwie osoby dostają 20 takich samych klocków lego (opisy danych zdarzeń), jedna zbuduje z nich most, a druga krzesło. Kogo klocki są bardziej prawdziwe?” Spróbujmy, więc jakoś „prawdziwie” ;) ugryźć ten temat.

 

W pierwszej chwili, prawdę podzieliłbym na cztery kategorie:

1) Ta która istnieje dla nas (prawda indywidualna)

2) Ta która istnieje dla większej ilości osób (prawda zbiorowa)

3) Taka która opisuje naturę (prawa natury)

4) Taka która leży u podstaw (prawda absolutna)

Jak uznajemy, że coś jest prawdą?

Wszystko to co wytrzyma próbę doświadczenia, czyli:

a) albo działa na nas

b) działa na nas jak i na inne osoby

c) działa na nas, na inne osoby i wpływa na inne układy

 

Prawda, która oddziałuje na nas, ale jest wynikiem głębszego mechanizmu

Czasem coś działa na jakiejś podstawie i mówimy, że jest to prawdą, choć przyczyna tego działania może być zupełnie inna, niech nakieruje Cię to co powiedział kiedyś Albert Einstein:

„Przeciwieństwem prawdy płytkiej jest fałsz, przeciwieństwem prawdy głębokiej może być inna głęboka prawda”

Przykład: Ktoś piszę dziennik w którym zapisuje swoje osiągnięcia ze strzelectwa, aż w końcu wygrywa jakiś turniej. To wszystko przypisuje temu, że prowadził dziennik (czyli jest do dla niego prawdą), jednak gdy przyjrzymy się temu dziennikowi bliżej, możemy dojrzeć, że osiągnął to dlatego, bo myślał tam w pozytywnych kategoriach i realizował swoje przemyślenia jak lepiej strzelać – tak więc jest to przykład głębszej prawdy.

Jak potwierdzić prawdę?

1) Prawdę czysto mechaniczną można potwierdzić za pomocą naukowych doświadczeń. Przykład, gdy jabłko spada w dół to działa na nie siła grawitacji – co jest jednocześnie potwierdzeniem prawdy, jak i prawdą absolutną. Zawsze gdy spada to działa siła grawitacji, jednak gdy uderzymy jabłko kijem bejsbolowym to będzie na nie działać i siła grawitacji i siła dynamiczna powstała przez uderzenie. Więc i „ilość prawd” zwiększy się wraz z analizom danej sytuacji.

.

2) Prawdą może także być dowód społeczny (bo działa na wiele osób), ale nie zdobędziemy na to bezpośrednich dowodów naukowych, tylko będą to czysto behawioralne potwierdzenia danych oddziaływań, nawet różnego rodzaju nauki społeczne (socjologia) nie dojdą do głębszych prawd, za sprawą różnego rodzaju ankiet czy doświadczeń grupowych, ponieważ na zjawiska czysto wewnętrzne nakładają się różne inne doświadczenia życiowe, które współgrają na siebie nawzajem, a dodatkową są zależne od danego środowiska, bo mogą działać tylko w określonych warunkach, oraz na ludzi, którzy żyją w charakterystycznym środowisku.
.

3) Prawda może też istnieć jako dowód tylko dla nas. I tutaj możemy ją jeszcze bardziej rozbić, na:

 

a) Myślimy że działa na nas.

Czasem gdy uważamy, że coś jest dla nas prawdą, działa na nasze życie, to nie koniecznie tak jest, tylko możemy to nad interpretować (dopowiadać sobie) co się dzieje. Naginać w umyśle rzeczywistość na korzyść danego działania – przykład: załóżmy, że interesujemy się magią i robimy jakieś czary-mary magiczne zaklęcia, które robimy co dziennie rano, a w efekcie zaklęcie miało przynieść deszcz i za każdym razem go oczekujemy. Każdy deszcz będzie naszym potwierdzeniem tego, że dany czar działa (i możemy w go uwierzyć), ale bez względu na to, czy będziemy robić ten czar czy nie, deszcz będzie padał, bo tak działa natura.

b) Rzeczywiście działa tylko na nas.

Każdy z nas jest wyjątkowo ukształtowany przez jedyne w swoim rodzaju działania i doświadczenia, które stworzyły naszą osobę i będą dla nas silnie skuteczne, a inni będą mieli problem z jego wykorzystywaniem. Na przykład: od młodości dużo się wyginałeś przez co Twoje mięśnie i kości tak się uformowały, że teraz możemy założyć nogę za głowę – przykład z rzeczywistości: była taka dziewczynka w „Mam Talent”, która potrafiła zrobić niesamowite rzeczy ze swoim ciałem – i dla niej prawdą może być to, że jak weźmie 3 wymachy nogą do przodu to przez następne 5 minut będzie mogła o wiele szybciej założyć nogę za głowę niż bez tego działania, więc dla niej to będzie prawdą, jednak dla innej osoby w ogóle nie przyniesie to żadnego rezultatu, więc będzie prawdą czy nie?

 

4) Taka, która leży u podstaw (Prawda absolutna)

 

Ostatnim atrybutem prawdy jest prawda która jest absolutna. „Wszystko jest względne” jeśli wszystko jest względne wtedy to zaczyna być absolutne. Jest to głęboki mechanizm na którym opierają się inne zdarzenia i takiej prawdy nie da się zmienić, trwa cały czas. Często nakłada się na inne mechanizmy.

 

Zawsze mówimy całą prawdę, czy jej część?

 

Dochodzimy w tym przykładzie jeszcze do jednego mechanizmu, że gdy mówimy o jakieś sytuacji to mówimy część prawdy na którą zwracamy uwagę, jednak nigdy nie mówimy całej prawdy zdarzeń, które nas otaczały. Dzieje się tak ponieważ jest to niemal niemożliwe. Potrzebowalibyśmy uwzględnić każdy aspekt tego co tam było, choć czasem możemy w ogóle tego nie zauważyć. Podczas tego gdy jabłko zostało uderzone z daną siła to jeszcze na tym jabłku był robak, który wgryzał się w miąższ, a my jednak tego nie uwzględniliśmy.

 

Więc jak zdefiniować prawdę?

 

Pierwsze co mi przychodzi na myśl, gdy ktoś mówi „To nie jest prawda” to ma na myśli nie prawidłowy (jej zdaniem) opis rzeczywistości – jednak tak „na prawdę”, aby to powiedzieć potrzebowałaby znać w pełni rzeczywistość. Zrozummy to na kolejny przykładzie:

 

Ania – „To nie jest prawdą, że mnie wtedy pochwaliłeś! Nazwałeś mnie kurwą, mówiąc – wyglądasz kurewsko dobrze”

Bartek – „W ten sposób chciałem mocnymi słowami podkreślić to jak dobrze wyglądasz, to było pozytywne”

 

Kto ma rację co do opisu zdarzenia? Każdy i nikt. Każdy, bo dla każdego z osobna te zdarzenia miały taki charakter jak opisali, mówiąc to do danej osoby. Nikt, bo nikt nie miał świadomości pełnej rzeczywistości tego zdarzenia, motywów którymi kierowały się osoby, które zrobiły to co zrobiły w dany sposób.

 

Próbując zdefiniować prawdę wypiszę jej najważniejsze atrybuty, jakie udało mi się zauważyć:

 

  • Gdy ktoś mówi „Nie mówisz mi prawdy” to ma na myśli opis danej sytuacji. Może być naszą imaginacją „Ty ją kochasz! – nie kocham jej”, lub opisem danej zdarzenia „Byłeś wczoraj po bułki?! Tak byłem”. To gdy interpretujesz daną sytuację to sam nie mówisz prawdy, bo zakrzywiasz to co się stało na korzyść własnych przekonań.

 

  • Prawdą może być absolutna opisująca mechanizmy rządzące światem, jak „Wszystko jest względne”, co definiuje inne zdarzenia.

 

  • Może też być lokalnie absolutna to znaczy działająca na danym obszarze i choć się to jeszcze nie zdarzyło będzie można to w jakiś sposób zmienić „Na ziemi działa prawo grawitacji”, choć na chwilę obecną nie jesteśmy w stanie tego zrobić, a są przykłady we wszechświecie obiektów podobnych do ziemi, które nie mają grawitacji.

 

  • Może być określona czasowo, a później przeminąć. „Na planecie ziemia żyją ludzie”.

 

  • Prawda jest elastyczna, bo może działać dla danego czasu, miejsca, czy tylko danej osoby.

 

  • Prawdą może być płytka, bo działa na zasadzie innej głębszej prawy (mechanizmu).

 

  • Co dla jednych prawdą, dla innych może być kłamstwem. „Gdy będziesz szedł tędy to nigdy nie uderzysz się w framugę – chyba, że jesteś wyższy niż 170”.

 

  • Prawda jest w pełni prawdą (obejmuje wszystko) jeśli jest przedstawiona w danym kontekście. Nikt nie powie Ci pełnej prawdy, bo nie zna od początku do końca całego wszechświata.

 

Więc jak w końcu zdefiniujemy prawdę?

 

Prawda jest opisem tego co zaszło, nie jest interpretacja. Prawda = mówienie o zdarzeniu. Choć coś może być prawdziwe (w kontekście absolutnym) to my możemy to wypierać poprzez nasze przekonania, co nie zmienia tego, że działa w taki sposób, jedynie mamy opinie na ten temat.

.
Prawda dla człowieka jest tylko osadzona w danym kontekście, bo nie jesteśmy w stanie objąć całym naszym świadomym umysłem tego co się działo, więc gdy mówimy zawężamy daną sytuacje do tego co pamiętamy.

.
Czysta prawda to opis danego zdarzenia, bez żadnej domieszki interpretacji. Każda prawda względem innych osób będzie tylko naszą prawdą, bo nie wiem tego co ta osoba, która przeżyła daną rzecz – a czasem nawet ta osoba zniekształca swoje przeżycie – każda prawda (opis danego zdarzenia) przekazana nam przez jakąś osobę, będzie opierała się tylko na naszym zaufaniu do niej, to my wybieramy czy chcemy wierzyć w to co nam powiedziała, czy też nie.

.
Wszystko jest prawdziwe dla nas, gdy uznamy, że takie ma być „Kocham Cię powiedział sam do siebie Stefan o Marcie”.

.
Prawda o świecie to taka, która istnieje od zawsze gdy żyje człowiek, ale może zostać przerwana „Na ziemi działa grawitacja”.

.
Prawda absolutna to taka która działa zawsze i wszędzie. Nie działa na nią czas, miejsce czy jej kontekst. Działa na inne trwające w danym momencie prawa.

 

Podsumowując prawda to zdarzenia, które sprawdzają się dla nas, albo dla całej wszechrzeczy. Mówiąc o tym co zaszło „Karol napisał artykuł o prawdzie” mówimy prawdę, jednak gdy dodajemy swoją interpretacji będzie to prawdziwe tylko dla nas „Karol napisał chujowy artykuł o prawdzie”. Choć czasem może to być prawdą społeczną „Wielu ludzi mówi, że artykuł Karola o prawdzie pomógł im w rozumieniu tego zagadnienia”. Choć na pewno w kontekście człowieka nigdy nie będzie istniała prawda absolutna „Karol zawsze piszę artykuły, które pomagają 100 ludziom w zmianie ich życia”. Choć czasem odnajdziemy coś, co działa na nas wszystkich i jest na samym dnie morza możliwości „Wszystko jest względne”.

 

Jak mogę na tej wiedzy skorzystać?

 

Bierz to co mówią ludzie za interpretacje, a nie za prawdę.

 

Jeśli chcesz opisać komuś prawdziwe zdarzenie, opisz je dokładnie używając tylko tego co zaszło. Bez dodawania swojej interpretacji.

 

Zamiast komuś zarzucać, że kłamie spytaj się o jego motywy i dlaczego miałby je zmieniać na swoją korzyść. Gdy czujesz, że coś „kręci” to po prostu nie ufaj w to co mówi.

 

Każdy kto wymyśla, dodaje coś do doświadczenia które przeżył, robi to z jakiegoś powodu, aby inna osoba coś myślała na jego temat, czasem nawet wierzą usilnie w swoją nieprawdę, broniąc jej i angażując się w to emocjonalnie.

 

Zawsze możesz wybrać to w co chcesz wierzyć i dla Ciebie będzie to prawdziwe.

 

To że coś działa tylko na Tobie, nie oznacza, że nie jest to prawdą. To znaczy tylko tyle, że ty jesteś w stanie to wykorzystać.

 

Dla Ciebie prawdą będzie wszystko co doświadczyłeś, gdy gdzieś nie byłeś całym sobą to znaczy, że jest to przekonanie kogoś innego.

 

Wybaczaj ludziom, gdy nie powiedzą prawdy, bo jest ona zmienna w czasie i miejscu, a nigdy nie będziemy świadomi wszystkiego co zaszło.

 

Ufaj swojej intuicji w filtrowaniu tego co ktoś Tobie opowiada, lub gdy chcesz podjąć jakoś decyzję , bo masz pewne informacje na dany temat.

 

mapa_prawdy – a tutaj mapa myśli, która pomogła mi w stworzeniu tego artykułu.

 

Więc jak myślisz, ten artykuł jest pełną definicją prawdy, czy nie? Ja zawsze będę za tą drugą opcją :)

 

Karol

na prawdę! ;)

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.4/10 (5 votes cast)
Czym jest prawda? Jak określić prawdę?, 9.4 out of 10 based on 5 ratings

Jeden komentarz

  1. Moim zdaniem filozofowanie nie prowadzi do konkretnych wniosków ale zawsze to bliżej "prawdy". Tak czy inaczej przytaczam pewien jak dla mnie ciekawy cytat z pewnej rosyjskiej książki o bioenergoterapii:
    "Kryteria prawdy i obiektywizmu w parapsychologii.
    1. To samo zjawisko, niewidoczne dla otoczenia, widoczne dla wielu ludzi jednocześnie.
    2. Zdarzenia zachodzące na oczach obecnych, a nie mieszczące się w ramach zdrowego rozsądku.
    3. Zdarzenia przepowiedziane i spełniające się w przyszłości, w zapowiedzianym czasie.
    4. Człowiek leczący się bioenergetycznie, bez zastosowania jakichkolwiek środków.
    5. Stawiana jest diagnoza choroby, bez naocznego widzenia chorego i na odległość.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: 0 (from 0 votes)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *